|
|
ÇİÇEKLİ BİTKİLER
Bitkiler de tüm canlılar gibi beslenir, gelişir ve ürerler. Çiçekli bitkilerin
üreme organları çiçektir. Çiçekli bitkilerde üreme eşeyli olarak gerçekleşir.
Tohum ilerde gelişecek olan bitkinin küçük bir taslağını yani embriyonu taşır.
Çiçekli bitkilere aynı zamanda tohumlu bitkiler de denir.
ÇİÇEKLİ BİTKİLERİN ÖZELLİKLERİ
1 – Üreme organı olan çiçek vardır.
2 – Kök, gövde ve yaprakları vardır.
3 – Gövde ve yapraklarında iletim boruları vardır.
4 – Eşeyli üreme ile çoğalırlar.
Çiçekler Tohumlarına göre iki gruba ayrılır.
1) Açık Tohumlular
2) Kapalı Tohumlular
1) AÇIK TOHUMLULAR
Açık tohumlulara kozalaklılar da denir. Çünkü meyveleri kozalak şeklindedir.
Tohumları meyvenin içinde saklı olmayıp, kozalak pulları üzerinde bulunan odunsu
bitkilerdir. Odunsu bitki olduğu için düzenli iletim demetleri ve kambiyum
vardır. Çok yıllıktırlar. Her zaman yeşildirler ve çoğu iğne yapraklıdır.
Ormanları oluşturan ağaçların başında iğne yapraklılar gelir. İğne yapraklı
olanları çiçek tozu üretir ve tohumların kozalaklarında taşır. Açık tohumlulara
şu bitkileri örnek verebiliriz;
Köknar, ladin, ardıç en tanıdığımızı ise çamdır.sürekli karşılaştığımız çam
ağaçlarından faydalanarak açık tohumluları anlatalım.
Türlerin çoğunda gövde kabuğu kalın, pürüzlü ve çatlaktır. Çam ağaçlarının
yapraklarında ikiden fazla çenek bulunur. Genç çamların tacı genellikle konik,
dalları yatay ve çevreli olabilirler. Bu tür bitkiler kuraklığa dayanıklı
olmakla birlikte iyi gelişip çoğalabilmeleri için temiz hava ve bol ışığa
ihtiyaç duyarlar.
Çoğalmaları ise; aynı ağaçta hem erkek hem de dişi kozalak bulunur. Erkek
kozalaklar her biri iki çiçek tozu kesesi taşıyan çok sayıda verimli puldan
oluşur. Dişi kozalaklarda her biri iki tane tohum taslağı taşıyan bir pulun
altına yerleşmiş, sarmal dizilişli çok sayıda yaprak benzeri yapı vardır.
Baharda ya da yaz başında çiçek tozu keselerindeki uzunlamasına yarıklardan
çıkan çiçek tozları havada uçuşur. Havada uçuşan çiçek tozları dişi kozalakları
pullarında birine konduğunda üreme süreci başlar. Çiçek tozu burada çimlenerek
tohum taslağına doğru bir borucuk uzatır. Bu borucuğun içinde aşağıya doğru
hareket eden spermalardan biri yumurta hücresini döller. Döllenmiş yumurta
hücresinden tohum gelişir. Oluşan kanatlı tohumlar rüzgarda kolayca uçuşarak
çevreye dağılırlar., toprağa düşüp uygun koşulları buldukları zaman çimlenmeye
başlar ve kısa sürede genç bir bitki oluşur.
2) KAPALI TOHUMLULAR
Bu bölümü oluşturan bitkiler en yaygın kara bitkileridir. Açık tohumlu
bitkilerden farklı olarak, kapalı tohumluların tohum taslakları etli bir
yumurtalığın içinde gelişir. Kapalı tohumluların üreme organları çiçekleridir.
İğne yapraklılar genellikle rüzgarla tozlaşmalarına karşılık kapalı tohumlular
tozlaşabilmek için bal özü taşıyan göz alıcı çiçekleriyle, böcekleri kendilerine
çekerler. Çiçekler döllendikten sonra, tohum taslakları tohuma, yumurta meyveye
dönüşür. Tohum meyvenin içinde bulunur.
Kapalı tohumlular Tek Çenekli ve Çift Çenekli olmak üzere ikiye
ayrılır: Aşağıdaki tabloda özellikleri görülmektedir.
TEK ÇENEKLİLER
1) Otsu bitkilerdir.
2) Yaprakları ince, uzun, şerit şeklindedir.
3) Yaprakları paralel damarlıdır.
4) Tohumda tek çenek bulunur.
5) Kambiyum yoktur.
6) İletim demetleri düzensizdir.
7) Kökleri saçak köktür.
8) Gövdeleri incedir.
9) Örneğin;Buğday, mısır, soğanlı bitkiler
ÇİFT ÇENEKLİLER
1) Genellikle odunsu bitkilerdir.
2) Yaprakları geniş parçalıdır.
3) Yaprakları ağsı damarlıdır.
4) Tohumda çift çenek bulunur.
5) Kambiyum bulunur. (çok yıllıklarda)
6) İletim demetleri düzenlidir.
7) Kazık kök ve yan köklerden oluşur.
8) Gövdeleri kalındır.
9) Örneğin; Fasulye, elma, armut
|
